Skoro pa nemoguće je sa sigurnošću reći kako su izgledali prvi koraci sa loptom najvećih institucija srpskog fudbala, Crvene zvezde i Partizana. Iako je istorija, kao što znamo, učiteljica života, sačuvanih pisanih zapisa, fotografija, pa i izveštaja koji svedoče o počecima “večitih” gotovo i da nema.
Ipak, jedna fotografija, stara skoro osam decenija živ je dokaz o početku rivalstva između crveno i crno-belih.
Verovali ili ne, prvi “večiti derbi” odigran je baš na Vaskrs pre 77 godina!
Na stadionu “20. Oktobar” (igralištu ugašenog BSK-a) 21. aprila 1946. na najveći hrišćanski praznik po prvi put jedni na druge udarili su Partizan i Crvena zvezda u prijateljskom meču.
Tri godine kasnije na istom mestu sagrađen je armijski stadion u Humskoj na kojem i dan – danas nastupa Partizan.
Zbog toga mogli bismo reći da su crno-beli bili domaćini u prvom susretu dva kluba.
EKSKLUZIVNO: Poklon za sve čitaoce Meridian Sporta – 2.000 RSD za online klađenje!
Na osnovu novinskog izveštaja tadašnjeg sportskog nedeljnika “Fiskultura” oko 9 hiljada navijača uživo je pratilo duel dva tima.
Brojka koja će u kasnijim godinama biti značajno veća.
Interesantno, igrači Partizana nosili su bele dresove, dok su igrači Zvezde nastupili u plavim, pa možemo rećida su jedni na druge “udarili” beli i plavi.
Kada je reč o sastavima, za Partizan su igrali: Šoštarić, Brozović, Čolić, Simonovski, Đurđević, Aleksa Atanacković, Mihajlović, Palfi, Rupnik, Bobek i Krnić (Matekalo).
Za Zvezdu su nastupili: Lovrić, Petrović, Stanković, Đajić (Krstić), Kašanin, Ćirić, Tomašević, Mitić, Jezerkić, Svetozar Atanacković (Pečenčić) i Drenovac.
Iako prijateljski, kao da je susret na najveći hrišćanski praznik odredio da utakmice ova dva rivala zauvek ponesu epitet posebnih.
U prvom nezvaničnom večitom derbiju slavio je Partizan 2:0 golovima Franja Rupnika i Prvoslava Mihajlovića.
Tako će istorija pamtiti Rupnika kao prvog strelca pogotka u okršajima dva tima, dok strelca strelca drugog gola, Mihajlovića prati jedan istorijski kuriozitet
Naime on je prvi igrač koji je prešao u redove “večitih”. Mihajlović je igrao u Partizanu od njegovog osnivanja, da bi 1951. godine proveo 2 meseca u Zvezdi, a zatim se vratio u Humsku u kojoj je kasnije i okončao karijeru 1957. godine.
On nije bio jedini od igrača sa “nultog derbija” koji je menjao boje.
Palfi i Đurđević igrali su u Zvezdi, dok su iz crveno-beli dres crno-belim zamenili Ćirić, Drenovac, Petrović i Jezerkić.
Inače, prvi takmičarski “večiti derbi” odigran je 5. januara 1947. godine, na temperaturi od minus 19 stepeni Celzijusa i snegu, a Crvena zvezda je slavila sa 4:3.
U pobedi crveno-belih Jovan Jezerkić je dao čak tri gola, a Predrag Đajić jedan.
Jedini gol za Partizan postigao je Stjepan Bobek, uz autogol Mladena Kašanina.
Titulu te sezone, osvojili su crno-beli i tako postali prvi klub osvajač Savezne lige Jugoslavije (prvo prvenstvo 1945. godine održano je “nabrzaka” i igralo se po kup sistemu gde je svaka federativna jednica imala svoju reprezentaciju).
Naredne sezone igran je kvalifikacioni turnir u kojem je Zvezda osvojila prvo mesto i obezbedila plasman u Saveznu ligu (zbog čega joj je i pripisana titula prvaka države u sezoni 1945/46).
Striktno istorijski gledano rivalstvo Partizana i Crvene zvezde imalo je svoje “prethodnike” u liku BSK–a i Jugoslavije, najvećih fudbalskih klubova predratne Kraljevine Jugoslavije.
To nije jedina stvar koja vezuje ove timove. Kao što smo pomenuli, današnji stadion u Humskoj pre Drugog svetskog rata bio je ponos i dika BSK-a dok je stadion “Rajko Mitić” nekada bio domaći teren FK Jugoslavije.
Ova dva tima iz perioda Kraljevine bili su prvi “večiti”, a gotovo osam decenija kasnije uz osvrt na uspehe i rivalstvo Zvezde i Partizana konstatujemo – uprkos razmiricama,podelama i različitostima crveno-beli i crno-beli su najveće blago srpskog fudbala.
Na kraju istakli bismo i sledeće: Danas se po pravilu utakmicu domaćeg prvenstva ne igraju tokom najvećeg pravoslavnog praznika iako je ranije to bila praksa.
U vezi s tim najverovatnije nikada više nećemo gledati okršaj Zvezde i Partizana na dan Vaskrsa, ali na staroj, požuteloj fotografiji ostaće zauvek ovekovečeno – najveće rivalstvo u Srbiji počelo je na najsrećniji dan svih Hrišćana.
